Fysiotherapie, Shockwave & Acupunctuur

Fysiotherapie, Shockwave & Acupunctuur

Wat is een myofasciaal pijnsyndroom? Afdrukken E-mail

Het myofasciaal pijn syndroom is een veel voorkomende aandoening die zowel acute als chronische pijn en disfunctie in het houding- en bewegingsapparaat veroorzaakt. Daarbij kan elke skeletspier in het menselijk lichaam betrokken zijn. De pijn wordt veroorzaakt door myofasciale triggerpoints en haar afgeleide pijn. 

Een triggerpoint is een overgevoelige plek in een dwarsgestreepte spier die geassocieerd wordt met een voelbare verharding in een strakke streng van de zelfde spier en die bij manuele druk karakteristieke pijn, gevoeligheid, motorisch disfunctioneren en autonome verschijnselen (zoals vasoconstrictie (bleekheid), koude, zweten, kippenvel, pupilvernauwing en/of hypersecretie) kan geven.

Lengte doorsnede van spiervezels

Een triggerpoint ontstaat meestal door chronische-, herhaalde- of acute overbelasting van de  betrokken spier.

Afgeleide pijn (Engels: refferred pain) is pijn die ontstaat in een triggerpoint maar meestal gevoeld wordt op een andere plaats in het lichaam, vaak ver verwijderd van de oorsprong van de pijn. Deze zogenaamde pijnpatronen behorend bij triggerpoints in een spier, zijn voorspelbaar. Dit pijnpatroon kan worden opgewekt door druk op het triggerpoint of door inbrengen van een naald in het triggerpoint.

 

 

Afbeelding: Lengte doorsnede van vier spiervezels met in het midden een knoopachtige verdikking.

Belangrijk: het willekeurig dwarsgestreepte spierstelsel is het grootste orgaan van het menselijk lichaam en maakt bijna 50% van het lichaamsgewicht uit. Het aantal spieren in het menselijk lichaam bedraagt meer dan 400 en elke spier kan myofasciale triggerpoints ontwikkelen met pijn en motorische disfunctie.

De ernst van myofasciale pijn varieert van heftige invalindicerende pijn veroorzaakt door zeer actieve triggerpoints, tot de pijnloze beperking die veroorzaakt wordt door de veel voorkomende - vaak over het hoofd geziene - latente triggerpoints. Patiënten met myofasciale triggerpoints rapporteren even zo hoge en hogere pijnscore dan patiënten met pijn door andere oorzaken, zoals een hartaanval, fractuur en nierkoliek. Niet (h)erkende myofasciale pijn leidt tot frustraties bij de patiënt, veel onnodig lijden, een aanzienlijke consumptie van pijnstillers met haar negatieve gevolgen voor organen als maag en nieren, verlies van kwaliteit van leven, hoge medische onkosten en kostbaar arbeidsverzuim.

Share
 
Oorzaken myofasciale pijn Afdrukken E-mail

DrillenActivering van een triggerpoint is gewoonlijk het gevolg van mechanisch misbruik van een spier in de vorm van overbelasting die acuut, aanhoudend en/of repeterend van karakter kan zijn. Bovendien kan, als een spier in een verkorte positie wordt gehouden, een latent triggerpoint overgaan in een actief triggerpoint. Dit proces wordt aanzienlijk bespoedigd als de spier aangespannen wordt in die verkorte positie.

Tillen/lastDe diagnose en behandeling van een acuut myofasciaal pijn syndroom in een spier kan eenvoudig zijn. Als een acuut myofasciaal pijn syndroom niet wordt herkend en zich kan ontwikkelen tot een chronisch beeld, dan wordt het beeld onnodig gecompliceerd en pijnlijker. De behandeling ervan kost vervolgens aanzienlijk meer tijd en geld, en levert vaak meer frustratie op.
Actieve triggerpoints produceren een karakteristieke pijnklacht die de patiënt herkent bij druk op het triggerpoint.

Share
 
Symptomen myofasciale pijn Afdrukken E-mail

Pijnklacht

Patiënten met actieve myofasciale triggerpoints klagen gewoonlijk over slecht te lokaliseren, regionaal zeurende, onderhuidse pijn die spieren en gewrichten omvat. Patiënten klagen zelden over scherpe, begrensde pijn. De myofasciale pijn straalt vaak uit naar een plek op enige afstand van het triggerpoint en is karakteristiek voor elke spier. Soms voelt de patiënt geen pijn maar doofheid of prikkelingen.

Verstoorde functies

Autonome functiestoornissen kunnen bestaan uit: abnormaal zweten, aanhoudend tranen, chronische neusverkoudheid, excessieve speekselproductie en kippenvel.
Stoornissen in het spiergevoel, evenwichtsstoornissen, oorsuizingen en het verkeerd inschatten van gewichten tijdens tillen.
Motorische stoornissen die veroorzaakt worden door triggerpoints, omvatten spierspanning van andere spieren, zwakte van de betrokken spier, coördinatieverlies en afgenomen belastbaarheid van de betrokken spier. Vaak is deze krachtsafname voor patiënt en behandelaar de aanleiding om de spier te gaan oefenen. Als dit gebeurt zonder de verantwoordelijke triggerpoints te inactiveren, dan is de spiertraining slechts een stimulans voor de ingebakken compensatie van de omringende musculatuur. Verdere verzwakking en conditieverlies van de betrokken spier is daarvan het gevolg.

Slaapstoornissen

Verstoorde slaap kan een probleem gaan vormen voor patiënten met een myofasciaal pijnsyndroom. Allerlei sensibiliteitsstoornissen, waaronder pijn, kunnen zorgen voor een ernstig slaaptekort. Dit slaaptekort kan op haar beurt de dag erop weer een pijntoename in de hand werken.
Actieve myofasciale triggerpoints worden gevoeliger als de spier gedurende langere tijd in een verkorte positie wordt gehouden en ook indien door het liggen compressie op het triggerpoint wordt uitgeoefend. Daarom is bij patiënten met actieve triggerpoints een optimale slaaphouding van belang om de slaapstoornissen op te heffen en een activatie van latente triggerpoints te voorkomen.

Lichaamshouding

Houdingsafwijkingen kunnen het gevolg zijn van de aanwezigheid van myofasciale triggerpoints, maar houdingsafwijkingen kunnen deze myofasciale triggerpoints ook juist veroorzaken of onderhouden. Zo kan een bekkenscheefstand het gevolg zijn van een verkorting van de rugmusculatuur als gevolg van de aanwezigheid van myofasciale triggerpoints (latent of actief), maar kan een bekkenscheefstand de reeds aanwezige triggerpoints in de rugmusculatuur ook onderhouden.

Mobiliteitsbeperkingen

Triggerpoints veroorzaken een verkorting van de spier omdat het actief of passief verlengen van de spier (rek-)pijn veroorzaakt.

Krachtsverlies

Krachtsverlies als gevolg van triggerpoints in de spier worden mogelijk verklaard door neuroreflectoire remming. Uit onderzoek is ook komen vast te staan dat bij patiënten met langdurige pijn in de monnikskapspier, veranderingen in de spiervezels zelf ontstaan zoals afname van het aantal mitochondrieën. Deze veranderingen verklaren waarom met name langdurig aanhoudende of herhaalde contracties minder krachtig zijn of met pijn gepaard gaan. Het is daarom belangrijk bij krachtsverlies niet te beginnen met spierversterkende oefeningen, maar je eerst af te vragen waarom er sprake is van krachtsverlies.
Opvallend is dat de patiënt na herhaald aanspannen, enkele minuten na het beëindigen van de test, klaagt over pijn en een vermoeid gevoel.

Contractiepijn

Vaak treedt bij actief bewegen pijn op als gevolg van aanspanning van de spier. Deze pijn wordt echter bij een eenmalige isometrische weerstandstest gemist. Bij een isometrische weerstandstest worden vaak vrijwel alle spiervezels geactiveerd waardoor er relatief minder belasting op de individuele spiervezel komt dan wanneer bij geringe of gedeeltelijke aanspanning slechts een gedeelte van de spier wordt belast. Per spiervezel kan dit een hogere belasting tot gevolg hebben.

Evenwichtsstoornissen

In een enkel geval kunnen triggerpoints aanleiding geven tot evenwichtsstoornissen.

Peesreflexen

De peesreflex kan als gevolg van de aanwezigheid van triggerpoints verminderd zijn (maar niet afwezig). Na inactivatie van triggerpoints is de peesreflex veelal hersteld.

Referred tenderness

Naast 'referred sensations' (sensorische verschijnselen op afstand van de oorspronkelijke plaats van prikkeling) kan een triggerpoint ook drukgevoeligheid ('tenderness') van weefsels oproepen in het gebied waar ook de referred sensations worden gevoeld. Bij het onderzoek vindt men bijvoorbeeld een drukgevoelige pees of peesaanhechting die het gevolg is van een triggerpoint op afstand. Behandeling van deze ‘tendinopathieën’ kan dan zeer teleurstellend zijn.

Share
 
Behandeling myofasciale triggerpoint Afdrukken E-mail

De behandeling van myofasciale pijnklachten bestaat uit het inactiveren van de triggerpoints, het herstellen van de souplesse van de spier, het herstellen van eventueel verstoorde aanspanningspatronen en het opheffen van klachtenonderhoudende factoren.

Het inactiveren van triggerpoints kan gedaan worden door directe druk te geven op het triggerpoint (compressie). Dit wordt met een voor de patiënt te verdragen intensiteit gedaan. Wanneer de pijn (meestal na enkele minuten) afneemt kan de druk worden verhoogd. Wanneer de pijn voldoende is afgenomen, kan met rustige rekoefeningen geprobeerd worden of de rekgevoeligheid is afgenomen en de souplesse is toegenomen. Veelal neemt de beweeglijkheid als gevolg van de pijndemping zichtbaar toe. Eventueel kan het effect worden versterkt door contract-relax oefeningen.

Het verminderen van de rekgevoeligheid kan tevens verkregen worden door rek toe te passen in combinatie met een koudeprikkel.
Ook allerlei klassieke massagehandgrepen (zoals diepe fricties of diepe effleurages) zijn geschikt om de triggerpoints te inactiveren en de strengvormige verhardingen te ontspannen.

Shockwavetherapie (ESWT) wordt met succes toegepast bij de behandeling van myofasciale triggerpoints.

Ten slotte zijn er een aantal invasieve technieken die effectief kunnen zijn in de behandeling daar waar de manuele technieken tekortschieten. Deze technieken zijn:

  • Dry needling. Dit is het aanprikken van triggerpoints met behulp van een acupunctuurnaald.
  • Injectie met een locaal anaestheticum of injectie met botulinetoxine (Botox).

Na het inactiveren van myofasciale triggerpoints, is het van belang dat alle klachtenonderhoudende factoren worden geëlimineerd.
Share
 
Enkele veel voorkomende myofasciale pijn syndromen Afdrukken E-mail

m/levator/scapulea 

Triggerpoints in de m. levetor scaulae veroorzaken een stijve nek. Referred pain treedt op in de hoek van de nek, langs de binnenste rand van het schouderblad en de achterzijde van de schouder.

Deze spier beperkt de zijwaartse beweging van de nek en de rotatie. Indien de triggerpoints actief zijn, geeft dit pijn bij gebruik van de spier in verkorte positie en gedurende de nacht, vooral wanneer men op een dun hoofdkussen slaapt. Vaak wordt hierbij aan de aangedane zijde een schouder hoogstand gezien. Ook bij het gebruik van een te hoge wandelstok veroorzaken deze triggers pijn.

m/supraspinatus 

Triggers in de m. supraspinatus veroorzaken referred pain die gevoeld wordt bij krachtig afvoeren van de arm en veroorzaken een doffe pijn in rust. Deze triggers veroorzaken slaapstoornissen door nachtelijke pijn.

Als de spier aan de dominante zijde is aangedaan geeft deze problemen met bijvoorbeeld haarkammen of tandenpoetsen. Bij sportieve activiteiten zoals tennis klaagt de patiënt over beperking van de beweeglijkheid.

Deze spier immiteert de klachten die ontstaan bij een ontsteking van de slijmbeurs in de bovenarm.

m/extensor/digitorum 

De triggers in de m. extensor digitorum geven referred pain in de vingergewrichten. Activering van deze triggers ontstaat bij het krachtig vastgrijpen van voorwerpen of bij langdurig herhaalde vingerbewegingen.

Bij onderzoek wordt vaak drukpijn gevonden op de oorsprong van de spier bij de elleboog, daarom wordt vaak de diagnose tenniselleboog gesteld; behandeling van de pees alleen kan dan teleurstellend zijn.

m/extensor/digitorum 

Triggers in de m. gluteus minimus veroorzaken pijn in de heup, vooral bij opstaan uit de stoel en lopen.

Bij liggen op de aangedane zijde kan de slaap verstoord worden, omdat de patiënt voortdurend moet omrollen door de druk die ontstaat bij het liggen op de triggerpoints.

De pijn die ontstaat bij deze triggers wordt ook wel 'pseudo ischias' genoemd.

 m/soleus

Triggers in de m. soleus geven referred pain en drukpijn en beperkte beweeglijkheid bij het afwikkelen van de voet.

Patiënten klagen over pijn in de hiel bij wandelen en traplopen, soms zo erg dat deze activiteiten onmogelijk zijn.

Triggers in deze spier worden gemakkelijk verward met een peesontsteking van de achillespees.

Share
 


Home Triggerpointtherapie
Joomla 1.5 Templates by Joomlashack